Jakie objawy powinny skłonić do wykonania badania słuchu u seniora?

Sprawdź również: Aparat słuchowy dla seniora – jaki wybrać?
Dowiedz się więcej: Jak przygotować się do badania słuchu?

Jak zmienia się słuch wraz z wiekiem?

Proces starzenia dotyczy całego organizmu, również narządu słuchu. U wielu osób po 60. roku życia dochodzi do stopniowego osłabienia zdolności odbierania dźwięków, szczególnie tych o wysokiej częstotliwości. Taki stan określany jest jako presbyacusis, czyli niedosłuch starczy.

Zmiany związane z wiekiem obejmują przede wszystkim komórki słuchowe znajdujące się w uchu wewnętrznym. Z czasem ich liczba maleje, a zdolność przekazywania impulsów dźwiękowych do mózgu staje się coraz słabsza. W efekcie senior może słyszeć dźwięki, ale mieć trudności z rozumieniem mowy, zwłaszcza w hałasie lub podczas rozmowy z kilkoma osobami jednocześnie.

Na pogorszenie słuchu wpływają również inne czynniki, takie jak:
– wieloletnia ekspozycja na hałas,
– choroby przewlekłe,
– cukrzyca,
– nadciśnienie,
– przyjmowanie niektórych leków,
– przebyte infekcje uszu,
– urazy akustyczne.

Warto pamiętać, że niedosłuch związany z wiekiem może rozwijać się przez wiele lat. Z tego powodu wielu seniorów nie zauważa problemu od razu i przyzwyczaja się do stopniowego pogarszania słyszenia.

Przeczytaj: Kiedy wynik badania słuchu powinien skłonić do noszenia aparatu?

Najczęstsze objawy pogorszenia słuchu u seniorów

Objawy niedosłuchu u osób starszych mogą być różne i nie zawsze gwałtowne. Najczęściej pojawiają się stopniowo i nasilają się z czasem.

Do najczęstszych objawów należą:
– częste proszenie rozmówców o powtórzenie wypowiedzi,
– trudności ze zrozumieniem mowy w hałaśliwym otoczeniu,
– problemy podczas rozmów telefonicznych,
– zwiększanie głośności telewizora lub radia,
– wrażenie, że inni mówią niewyraźnie,
– trudności z rozumieniem dziecięcego lub kobiecego głosu,
– brak reakcji na dzwonek do drzwi czy telefon,
– problemy z lokalizacją źródła dźwięku,
– unikanie rozmów i spotkań towarzyskich.

Wielu seniorów zauważa również, że łatwiej rozumie rozmowę twarzą w twarz niż przez telefon. Pomocne staje się obserwowanie mimiki oraz ruchu ust rozmówcy, ponieważ sam odbiór dźwięku nie jest już wystarczający.

Niepokojącym sygnałem jest sytuacja, w której rodzina lub bliscy zwracają uwagę na problemy ze słuchem szybciej niż sam pacjent.

Wejdź na: Audiometria słowna – na czym polega?

Objawy, które często są bagatelizowane

Izolacja społeczna

Jednym z najczęściej bagatelizowanych objawów jest stopniowe wycofywanie się z życia społecznego. Pacjent może unikać spotkań rodzinnych i towarzyskich, ponieważ uczestniczenie w nich staje się męczące i stresujące.

Problemy ze słuchem utrudniają aktywne uczestnictwo w rozmowie. Senior może mieć trudności ze zrozumieniem kilku osób jednocześnie lub czuć zakłopotanie koniecznością ciągłego proszenia o powtórzenie. Z czasem prowadzi to do ograniczenia kontaktów społecznych, co negatywnie wpływa na samopoczucie i funkcje poznawcze.

Zmęczenie podczas rozmów

Osoby z niedosłuchem często odczuwają zmęczenie po dłuższych rozmowach. Wynika to z konieczności intensywnego skupienia na analizowaniu dźwięków.

Mózg musi uzupełniać brakujące informacje, co może prowadzić do:
– rozdrażnienia,
– bólu głowy,
– problemów z koncentracją,
– szybszego zmęczenia psychicznego.

Często pacjent nie łączy tych objawów z pogorszeniem słuchu.

Przeczytaj: Jak przyzwyczaić się do aparatu słuchowego?

Problemy z koncentracją

Niedosłuch wpływa również na zdolność skupienia uwagi. Seniorzy mogą mieć trudności z jednoczesnym słuchaniem i wykonywaniem innych czynności.

Problemy te bywają mylone z naturalnym starzeniem lub zaburzeniami pamięci. W rzeczywistości przyczyną może być przeciążenie mózgu związane z ciągłą próbą interpretowania dźwięków. Nieleczony niedosłuch może zwiększać ryzyko pogorszenia funkcji poznawczych.

Szumy uszne

Szumy uszne to objaw, którego nie należy ignorować. Mogą przyjmować formę:
– dzwonienia,
– piszczenia,
– buczenia,
– szumu,
– pulsowania.

Często współwystępują z niedosłuchem i mogą znacząco obniżać komfort życia. U niektórych pacjentów utrudniają zasypianie, odpoczynek i koncentrację.

Pojawienie się szumów usznych powinno być sygnałem do wykonania badania słuchu i konsultacji ze specjalistą.

Dowiedz się więcej: Jak dbać o słuch?

Kiedy warto wykonać badanie słuchu?

Badania słuchu warto wykonać zawsze przy pierwszych trudnościach ze słyszeniem lub rozumieniem rozmów. Nie należy czekać na nasilenie objawów.

Do wskazań należą:
– częste proszenie o powtórzenie wypowiedzi,
– trudności w hałasie,
– problemy podczas rozmów telefonicznych,
– zwiększanie głośności telewizora,
– szumy uszne,
– uczucie zatkanego ucha,
– pogorszenie komfortu komunikacji,
– unikanie kontaktów społecznych.

Regularne kontrole zaleca się szczególnie osobom po 60. roku życia. Nawet bez wyraźnych objawów warto wykonywać badania profilaktyczne co 1–2 lata.

Wczesne wykrycie problemu pozwala szybciej wdrożyć odpowiednie rozwiązania i ograniczyć skutki niedosłuchu