Niedosłuch przewodzeniowy a odbiorczy – jakie są różnice i metody leczenia?

Pogorszenie słuchu może znacząco wpływać na jakość życia. Trudności w prowadzeniu rozmów, częste proszenie rozmówców o powtórzenie wypowiedzi czy problemy ze zrozumieniem mowy w hałaśliwym otoczeniu sprawiają, że codzienne funkcjonowanie staje się bardziej wymagające. Co istotne, nie każdy niedosłuch ma takie samo podłoże. W praktyce specjaliści najczęściej rozróżniają dwa podstawowe typy zaburzeń słyszenia – niedosłuch przewodzeniowy oraz niedosłuch odbiorczy. Choć objawy obu rodzajów niedosłuchu mogą być podobne, ich przyczyny, sposób diagnozowania oraz możliwości leczenia znacząco się różnią. Właściwe rozpoznanie rodzaju ubytku słuchu ma kluczowe znaczenie dla wyboru odpowiedniej terapii – od leczenia farmakologicznego lub zabiegowego po zastosowanie nowoczesnych aparatów słuchowych.

Sprawdź również: Niedosłuch odbiorczy – co to takiego?
Dowiedz się więcej: Niedosłuch przewodzeniowy – przyczyny, objawy i leczenie

Problemy ze słuchem – poważny problem w codziennym życiu

Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) z problemami ze słuchem zmaga się kilkaset milionów osób na całym świecie. Niedosłuch może pojawić się w każdym wieku – zarówno u dzieci, jak i osób dorosłych oraz seniorów.

Początkowo objawy bywają subtelne. Wiele osób tłumaczy je zmęczeniem, stresem lub nieuwagą rozmówcy. Z czasem jednak trudności zaczynają wpływać na coraz więcej aspektów życia.

Do najczęstszych problemów należą:
– trudności ze zrozumieniem rozmów,
– konieczność zwiększania głośności telewizora,
– problemy podczas rozmów telefonicznych,
– gorsze rozumienie mowy w hałasie,
– wycofywanie się z życia towarzyskiego,
– większe zmęczenie podczas słuchania.

Nieleczony niedosłuch może prowadzić do pogorszenia komunikacji, izolacji społecznej, a u osób starszych również do szybszego pogarszania funkcji poznawczych. Dlatego tak ważna jest wczesna diagnostyka.

Sprawdź również: Audiometria impedancyjna – co to za badanie?

Niedosłuch przewodzeniowy – co to takiego?

Niedosłuch przewodzeniowy powstaje wtedy, gdy dźwięki nie mogą prawidłowo dotrzeć do ucha wewnętrznego. Problem dotyczy ucha zewnętrznego lub środkowego, czyli struktur odpowiedzialnych za przewodzenie fal dźwiękowych.

W takim przypadku narząd odbiorczy słuchu często funkcjonuje prawidłowo, jednak sygnał dźwiękowy jest osłabiony jeszcze przed dotarciem do ślimaka.

Najczęstsze przyczyny niedosłuchu przewodzeniowego

Do najczęściej występujących przyczyn należą:
– zalegająca woskowina,
– ciało obce w przewodzie słuchowym,
– zapalenie ucha zewnętrznego,
– zapalenie ucha środkowego,
– obecność płynu w uchu środkowym,
– perforacja błony bębenkowej,
– otoskleroza,
– urazy ucha.

W wielu przypadkach niedosłuch przewodzeniowy ma charakter przejściowy i po usunięciu przyczyny słuch wraca do normy.

Przeczytaj: Problemy ze słuchem – z czego mogą wynikać?

Objawy niedosłuchu przewodzeniowego

Osoby z tym rodzajem niedosłuchu najczęściej opisują, że:
– wszystkie dźwięki wydają się przytłumione,
– słyszą ciszej, ale stosunkowo wyraźnie,
– mają uczucie zatkanego ucha,
– odczuwają pełność w uchu,
– czasami pojawia się ból lub wyciek z ucha.

Jeżeli przyczyną jest stan zapalny, mogą występować także gorączka oraz dolegliwości bólowe.

Leczenie niedosłuchu przewodzeniowego

Metoda leczenia zależy od przyczyny problemu.

Może obejmować:
– usunięcie czopa woskowinowego,
– leczenie farmakologiczne,
– zabiegi laryngologiczne,
– leczenie operacyjne (np. w otosklerozie),
– obserwację i kontrolę specjalisty.

Aparaty słuchowe stosuje się przede wszystkim wtedy, gdy przyczyny nie można skutecznie usunąć lub poprawa słuchu po leczeniu nie jest wystarczająca. W wybranych przypadkach zastosowanie znajdują również aparaty wykorzystujące przewodnictwo kostne.

Dowiedz się więcej: Jak dbać o słuch?

Niedosłuch odbiorczy – co to takiego?

Niedosłuch odbiorczy jest najczęściej występującym rodzajem ubytku słuchu.

Powstaje na skutek uszkodzenia komórek słuchowych w ślimaku lub struktur nerwu słuchowego odpowiedzialnych za przekazywanie informacji do mózgu.

W przeciwieństwie do niedosłuchu przewodzeniowego problem nie polega jedynie na cichszym odbieraniu dźwięków. Znacznie częściej dochodzi do pogorszenia ich jakości i rozumienia mowy.

Najczęstsze przyczyny niedosłuchu odbiorczego

Do najczęściej spotykanych należą:
– starzenie się narządu słuchu (presbyacusis),
– długotrwałe narażenie na hałas,
– urazy akustyczne,
– predyspozycje genetyczne,
– przebyte infekcje wirusowe,
– niektóre leki o działaniu ototoksycznym,
– choroby ogólnoustrojowe, np. cukrzyca.

Objawy niedosłuchu odbiorczego

Najczęściej pojawiają się:
– trudności ze zrozumieniem mowy,
– problemy podczas rozmów w hałasie,
– częste proszenie o powtórzenie wypowiedzi,
– wrażenie, że inni mówią niewyraźnie,
– szumy uszne,
– trudności z rozumieniem głosów dzieci i kobiet.

Charakterystyczne jest to, że nawet po zwiększeniu głośności rozmowa może nadal pozostawać mało zrozumiała.

Wejdź na: Uraz akustyczny – czym jest i jak sobie z nim radzić?

Leczenie niedosłuchu odbiorczego

Uszkodzonych komórek słuchowych ucha wewnętrznego zazwyczaj nie można odbudować. Dlatego leczenie skupia się przede wszystkim na poprawie słyszenia i jakości życia.

W zależności od stopnia ubytku słuchu stosuje się:
– nowoczesne aparaty słuchowe,
– implanty ślimakowe (w wybranych przypadkach),
– rehabilitację słuchową,
– regularne kontrole słuchu.

Nowoczesne aparaty słuchowe nie tylko wzmacniają dźwięki, ale również poprawiają zrozumiałość mowy dzięki zaawansowanemu cyfrowemu przetwarzaniu sygnału, redukcji hałasu i pracy mikrofonów kierunkowych.

Jakie są różnice pomiędzy niedosłuchem przewodzeniowym a odbiorczym?

Choć oba rodzaje niedosłuchu prowadzą do pogorszenia słyszenia, różnią się miejscem powstawania problemu oraz możliwościami leczenia.

Miejsce uszkodzenia

Niedosłuch przewodzeniowy dotyczy ucha zewnętrznego lub środkowego. Niedosłuch odbiorczy obejmuje ucho wewnętrzne lub nerw słuchowy.

Przyczyny

W przypadku niedosłuchu przewodzeniowego dominują:
– stany zapalne,
– woskowina,
– płyn w uchu,
– uszkodzenia błony bębenkowej,
– choroby kosteczek słuchowych.

Natomiast niedosłuch odbiorczy najczęściej związany jest z:
– wiekiem,
– hałasem,
– czynnikami genetycznymi,
– chorobami,
– uszkodzeniem komórek słuchowych.

Sprawdź: Badania słuchu – jakie są metody i rodzaje badań słuchu?

Objawy

W niedosłuchu przewodzeniowym dźwięki są głównie cichsze. W niedosłuchu odbiorczym oprócz zmniejszonej głośności występują również trudności ze zrozumieniem mowy, zwłaszcza w hałaśliwym otoczeniu.

Leczenie

Niedosłuch przewodzeniowy często można skutecznie leczyć poprzez usunięcie przyczyny problemu lub leczenie laryngologiczne.

W przypadku niedosłuchu odbiorczego najczęściej stosuje się indywidualnie dopasowane aparaty słuchowe, a przy bardzo głębokich ubytkach – implanty słuchowe.

Warto również pamiętać, że u części pacjentów występuje niedosłuch mieszany, czyli jednoczesne współistnienie komponentu przewodzeniowego i odbiorczego. W takich sytuacjach sposób leczenia ustalany jest indywidualnie po wykonaniu pełnej diagnostyki.

Przeczytaj również: Audiometria tonalna – co to za badanie?

Kiedy należy udać się na badanie słuchu?

Nie warto czekać, aż problemy ze słuchem będą wyraźnie utrudniały codzienne życie. Im wcześniej zostanie rozpoznana przyczyna niedosłuchu, tym większa szansa na skuteczne leczenie lub właściwe dobranie odpowiedniego rozwiązania.

Na badanie słuchu warto zgłosić się, jeśli:
– często prosimy rozmówców o powtórzenie wypowiedzi,
– telewizor wydaje się zbyt cichy dla nas, ale zbyt głośny dla domowników,
– mamy trudności ze zrozumieniem rozmów w restauracji lub na spotkaniach rodzinnych,
– pojawiają się szumy uszne,
– odczuwamy uczucie zatkanego ucha,
– pracujemy w hałasie,
– ukończyliśmy 60. rok życia i nie wykonywaliśmy profilaktycznych badań słuchu.

Pierwszym krokiem jest wykonanie profesjonalnego badania słuchu w gabinecie protetyki słuchu.

Na podstawie wyników specjalista może ocenić charakter ubytku słuchu oraz – w razie potrzeby – skierować pacjenta do lekarza laryngologa lub audiologa w celu dalszej diagnostyki i leczenia.

Niedosłuch przewodzeniowy i odbiorczy to dwa różne rodzaje zaburzeń słyszenia, które wymagają odmiennego podejścia diagnostycznego i terapeutycznego.

Wejdź na: Jakie objawy powinny skłonić do wykonania badania słuchu u seniora?

Niedosłuch przewodzeniowy związany jest z zaburzeniem przewodzenia dźwięku w uchu zewnętrznym lub środkowym i często można go skutecznie leczyć.

Z kolei niedosłuch odbiorczy wynika z uszkodzenia ucha wewnętrznego lub nerwu słuchowego i zazwyczaj ma charakter trwały, jednak dzięki odpowiednio dobranym aparatom słuchowym możliwe jest znaczące poprawienie komfortu słyszenia i komunikacji.

Niezależnie od rodzaju problemu najważniejsze jest szybkie wykonanie badania słuchu. Wczesna diagnoza pozwala dobrać najlepszą metodę postępowania i ograniczyć wpływ niedosłuchu na codzienne funkcjonowanie, relacje z bliskimi oraz jakość życia.